Wat is perspectief? En hoe belangrijk is de vorm, structuur en compositie van je verhaal?
Ik hoor vaak dat mensen óók graag zouden willen schrijven. Probeer het, misschien gaat het je makkelijker af dan je denkt:
“Ik wil zo graag een boek over mijn leven schrijven, maar hoe moet ik dat doen?”
“Mijn partner is ziek en ik zou zo graag zijn leven op papier zetten, hoe pak ik dat aan?”
“Wat is je boek goed, ik zou ook een boek willen schrijven. Maar dat kan ik vast niet.”
“Ik woon in het buitenland en deel al mijn blogs via Facebook. Maar ik wil er iets mee doen, maar hoe?”
Het start met het schrijven natuurlijk. Maar dan? Ben je daarna van plan het als boek uit te geven?
In dit artikel geef ik je wat simpele opstarttips mee en links naar interessante websites. Er zijn schrijfcoaches, literair agenten, een schrijfacademie, boeken over schrijven, een tijdschrift over schrijven, redacteuren, vormgevers, drukkerijen en blogs waar informatie te vinden is. Ik geef slechts een fractie van de tips die iemand nodig heeft. Neem gerust contact met me op voor een gedetailleerde vraag. Zie bij contact.
Het begint uiteraard met jouw ideeën die al langer in je hoofd zitten. Je vraagt je af waar moet je beginnen? Wat zijn de schrijfregels? Waar vind ik informatie? Wie kan mij helpen? Hoe vind ik een uitgever? Of kan ik het boek zelf uitgeven? Hoe maak ik promotie voor mijn boek? Zie deze tips puur als een 1e suggestie om je brein aan het werk te zetten. De rest komt dan vanzelf.
Eerst iets over het beginnen, het schrijfproces.
- Bepaal wat je wilt schrijven: autobiografie, roman, iemands leven, reisverhaal etc
- Maak regelmatig een paar uur tijd vrij om eerst eens even te ‘brainstormen’. Ga rustig zitten, pak een stuk papier of je laptop. Begin! Zet de chaos in je hoofd op papier. Heb je al een onderwerp? Je ziet, er zit geen verhaallijn in, maar je spuit alleen je ideeën. Dit kun je de komende tijd herhalen, totdat je het gevoel hebt ‘iets’ concreets te hebben.
- Bepaal het doel en je doelgroep voor je teksten.
Voor wie schrijf je? Wat wil je ermee doen? Wie wil je ermee bereiken?
Zijn je teksten voor jezelf, of je familie, dan zullen ze ‘anders klinken’, dan wanneer je iets ‘wereldkundig’ wilt maken via een blog, of fictie in een boek. Dat moet er goed gecorrigeerd worden in je teksten, om het er professioneel uit te laten zien als je gelezen wil worden. - Ga je je verdiepen in de basis schrijfregels? Wat is perspectief, vorm etc. Wat zijn de do’s en de don’ts. Ja, doe dat écht! Zie de tips onderaan. Niets is zo vervelend om achteraf te constateren dat je werk ‘slecht geschreven’ is.
- Ga dan eindelijk aan de slag.
a. VERKENNEN. 1) Eerst bepaal de vorm: blog, website, boek, dagboek, reisverslag etc. 2) Dan associëren: wat heb je al geschreven? Hark al je eerdere ideeën bij elkaar, combineer ze tot de vorm die je hebt gekozen. Ga associëren om je teksten completer te krijgen. Zet er een volgorde in. Is bv je levensverhaal chronologisch? 3) Bedenk wat je op de achterkant van je boek wil zetten! Dat helpt je echt om concreet te worden, de kern van je verhaal te bepalen. Dat is ook mijn ervaring.
b. AAN DE SLAG MET SCHRIJVEN.
*roman/fictie – Maak onderscheid in ‘je resultaat’ en je ‘hulpmiddelen’. Leg diverse documenten aan, om naast je boek ook je onderzoek te kunnen vastleggen, maar ook om je karakters te documenteren zodat je daar steeds houvast aan hebt. Karakters met hun eigenschappen, in hun locaties, hun families etc. In een ander document noteer je globaal je verhaallijnen/plots, boekstructuur, door in drie-vijf zinnen een samenvatting te schrijven. Ga dan pas écht aan de slag in het feitelijke manuscript.
*(auto)biografie – Noteer de chronologie van je topics, bepaal de opbouw in aantal hoofdstukken. En zet een bandrecorder aan, als je iemand interviewt of iets laat vertellen. Dan kun je later alles makkelijker uitwerken!
*reisverslag/blog etc – Check in blogs en reisgidsen wat jou daarin aanspreekt. Bepaal dan jouw unieke reisverslag/blog: op onderwerp, of chronologie, of een lossere opbouw in hoofdstukken. Ga pas aan de slag als de structuur en het doel duidelijk is.
c) Is je schrijfwerk klaar? Laat het dan nalezen, corrigeren door iemand. Doe dit totdat je helemaal tevreden bent. Laat geen taal- of schrijffouten of inconsistentie in je verhaallijnen zitten! Schakel desnoods een schrijfcoach in.
d) Wil je het uitgeven? Verdiep je in alle mogelijkheden. Zoals via “eigen beheer”, ga op boekensites na welke uitgeverijen in jouw genre uitgeven. Kijk op hun website hoe je jouw manuscript kunt aanleveren. Wees kritisch met alles wat je doet!
Heb ik je gemotiveerd? Je hebt nu een basis idee voor een aanpak. Ongetwijfeld is dit niet voldoende. Zoek zelf informatie en verdiep je in het schrijfvak, dat gaat met vallen en opstaan, onzekerheden en enthousiasme. Zet door, maak tijd vrij als je het écht belangrijk vindt! Je zult gaandeweg best merken dat je informatie en kennis mist over “het schrijven”. Daarom adviseer ik je om schrijftips op internet te lezen, of in ieder geval enkele goede boeken. Dit zijn de boeken die ik je als beginner kan aanraden.
- Boeken over het schrijversvak:
Renate Dorrestein “Het geheim van de schrijver” (erg interessant!)
Renate Dorrestein “De blokkade”
Hans Hogenkamp “Schrijven is schrappen”
Lisette Jonkman “Schrijven Kreng”
René Appel “Spannende verhalen schrijven”
Jeroen C. Muts “Er was eens … een verhaal” (cursusboek creatief schrijven)Uiteraard zijn er nog veel meer boeken die over schrijven gaan. Maar deze zijn al heel boeiend.
- Websites met schrijversinformatie, zoals:
Schrijven Magazine: http://www.schrijvenonline.org - Drukkerij met veel informatie: Www.pumbo.nl hier geef ik zelf boeken uit en er staat veel goede informatie op over het uitgeven in eigen beheer.
- Bekijk teksten (analyseer de schrijfstijl) in de krant, tijdschriften, genreboeken:
Kijk eens op een andere manier naar artikelen in diverse media. Hoe zijn die opgesteld? Wat vind je een leuke schrijfstijl? Waarom vind je iets goed of juist minder goed? Je haalt er altijd iets leerzaams uit voor je eigen schrijfstijl.
Het bovenstaande is uiteraard een eerste begin. Als je verder wilt gaan met je schrijfideeën, dan kom je terecht in het daadwerkelijk opschrijven van je verhaal of je reisverslag etc. Daarna wil je vast een boekomslag (laten) uitwerken, via een ontwerper of een ontwerpprogramma, met een passende foto of illustratie erop. Ook ga je nadenken hoe je het zou willen uitgeven, in eigen beheer of ga je een uitgever zoeken?
Kortom, er zijn vele wegen te onderzoeken die naar Rome leiden! Zie dit artikel als een eerste stap in de richting van je ideevorming. Heel veel succes!
Liefs,
Ilona
(update: 30 april 2020)
Ilona van Hilst, thrillerschrijver 